MiYOSMART mı Stellest mi? İki Miyopi Kontrol Camını Optisyen Gözüyle Karşılaştırdık

Çocuğunun numarası her kontrolde biraz daha artan aileler mağazamıza çoğunlukla aynı soruyla gelir: "MiYOSMART mı yaptıralım, Stellest mi?" Bu yazıda iki camı, 1956'dan beri her gün gözlük camı ölçen, kesen ve takan bir optisyen gözüyle yan yana koyuyoruz: camların yüzeyinde ne olduğunu, gözün içinde ışığa ne yaptıklarını, klinik çalışmaların gerçekte ne söylediğini ve seçimi asıl hangi ayrıntıların belirlediğini.

Hangisi daha iyi?

Bizim görüşümüz: bugünkü verilerle Stellest bir adım önde. İki yıllık randomize çalışmasında camı günde en az 12 saat takan çocuklarda miyopi artışı yaklaşık %67 yavaşladı. Doğrudan karşılaştırmaların bir kısmı Stellest lehine sonuç verdi ve Stellest, ABD'de FDA'dan miyopi ilerlemesini yavaşlatma amacıyla pazar izni alan ilk gözlük camı oldu.

MiYOSMART'ın geçmişi ise daha uzun. Bu alandaki ilk büyük gözlük camı çalışmasını HOYA, Hong Kong Politeknik Üniversitesi ile birlikte yaptı. D.I.M.S. çalışması 2014'te başladı, Stellest'in çalışması 2018'de. Bu yüzden MiYOSMART'ın takip verisi daha uzundur: altı yılı aşan kullanımda etkisinin sürdüğü hakemli bir yayında gösterildi. Stellest'in uzun dönem verisi ise daha yenidir.

Bu, MiYOSMART'ın geride kaldığı anlamına gelmez. İki cam arasındaki fark küçüktür ve her çalışmada görülmez; Avrupa'daki bir karşılaştırma iki camı pratikte eşdeğer buldu. Yüksek numarada, prizmalı reçetede ya da tek gözlükle güneşte de korunmak istendiğinde MiYOSMART öne geçer. Pek çok çocuk için doğru seçim MiYOSMART'tır.

Çocuğunuz için doğru cam: yaşa, güne ve göze göre

Genel olarak hangi camın önde olduğu, sizin çocuğunuz için hangisinin daha uygun olduğunu tek başına söylemez. Doğru cam çocuğun yaşına, gününü nasıl geçirdiğine ve gözünün ölçülerine göre değişir. Ayhan Optik'te bu kararı aileyle birlikte yaptığımız danışmanlıkta, göz hekiminin reçetesi üzerinden veririz. Bu görüşmede şunlara bakarız:

• Yaş: Küçük yaşta camın sağlamlığı, çerçevenin burunda durması ve çocuğun gözlüğe uyumu öne çıkar; ergenlikte estetik, spor ve uzun ekran süresi önem kazanır. Üreticiler de camlarını farklı yaş aralıklarıyla çalışmıştır.
• Çocuğun günü: Uzun saatler ders ve ekran başında mı, yoksa okul servisi, teneffüs, spor ve açık havada mı geçiyor? Güneşte çok vakit geçiren çocukta MiYOSMART Chameleon ya da Sunbird, ayrı bir güneş gözlüğünü düzenli takacak çocukta Stellest güneş camları gündeme gelir. Spor yapan çocukta çerçeve ve sap seçimi camın kendisi kadar önemlidir.
• Göz bebekleri arası mesafe (pupilla mesafesi): Net merkezin her iki gözde de tam göz bebeğinin önüne gelmesi bu ölçüye bağlıdır. Çerçeve seçimini de bu mesafe belirler: göz bebekleri çerçevenin ortasına ne kadar yakın düşerse merkezleme o kadar sağlıklı olur.
• Göz bebeği büyüklüğü: Net merkez yaklaşık 9 mm'dir; MiYOSMART iQ'da 6,9 mm'ye iner. Göz bebeğinin büyüklüğü, özellikle loş ortamda, bakışın ne kadarının net merkezden ne kadarının çevredeki bölgeden geçtiğini etkiler. Bu yüzden göz bebeğini ve bakış alışkanlığını da değerlendiririz.
• Reçete ve göz hekiminin planı: Numara, astigmat, prizma ve miyopinin ne hızla ilerlediği; varsa göz hekiminin önerdiği ek yöntemler.

Bu bilgiler bir araya geldiğinde bir çocuk için Stellest, diğeri için MiYOSMART daha doğru seçim olur. Sonuçta iki camda da başarıyı asıl belirleyen, camın gün boyu takılması ve doğru merkezlenmesidir.

Uygulamada seçimi şunlar belirler:

• Reçete: MiYOSMART −13,00 D'ye, Stellest −12,00 D'ye kadar yapılır. Stellest +2,00 D'den başlar; MiYOSMART'ın ilk neslinde üst sınır 0,00 D'dir.
• Güneş ihtiyacı: MiYOSMART'ın fotokromik (Chameleon) ve polarize (Sunbird) seçenekleri vardır; Stellest'in altı renkli güneş camı ayrı bir gözlük olarak yapılır.
• Takma süresi: İki camın etkisi de çocuk camı gün boyu taktığında ortaya çıkar. Haftanın yarısı çantada duran bir cam, hangi marka olursa olsun beklenen sonucu vermez.
• Merkezleme ve çerçeve: İki camda da net merkez yaklaşık 9 mm'dir. Bu bölge çocuğun göz bebeğine milimetrik oturmazsa çocuk ya bulanık görür ya da tasarımın çalışma biçimi bozulur.

Miyopi kontrol camına gerek olup olmadığına, hangi yöntemin uygun olduğuna ve takibin sıklığına göz hekiminiz karar verir. Bizim işimiz; hekimin önerdiği camı doğru ölçmek, doğru çerçeveyle doğru yere oturtmak ve çocuğun camı sorunsuz kullanmasını sağlamaktır.

Bir bakışta MiYOSMART ve Stellest

Teknik değerler HOYA ve Essilor ürün kataloglarından ve ilgili klinik yayınlardan alınmıştır; üreticiler değerleri güncelleyebilir.

Tasarım farkı: adacıklar ve halkalar

İki cam da aynı fikirden yola çıkar: çocuk camın ortasından uzağı net görürken, camın çevresinden gelen ışığın bir kısmı retinanın biraz önüne odaklanır. Bu "miyopik defocus" sinyalinin gözün boyca uzamasını yavaşlattığı düşünülür. Miyopi büyük ölçüde gözün fazla uzamasından kaynaklandığı için asıl hedef numaradan çok göz boyudur. İki camı ayıran şey, bu sinyali camın yüzeyine nasıl yerleştirdikleridir.

MiYOSMART: aralarında net boşluk olan yüzlerce adacık

MiYOSMART'ın D.I.M.S. tasarımında camın ortasında net bir görüş bölgesi bulunur. Çevresindeki 33 mm çaplı halkada her biri 1,03 mm çapında, çocuğun reçetesine göre +3,50 D daha artı güçte yüzlerce küçük segment yer alır. Segmentlerin arası boştur ve bu boşluklar çocuğun normal reçetesini taşır. Yani çocuk camın çevresinden bakarken de net görür; aynı anda segmentlerden geçen ışık retinanın önüne düşer. Klinik makale bunu, gözün aynı anda hem net bir görüntü hem de miyopik defocus alması diye tanımlar.

Stellest: birbirine değen, asferik mercek halkaları

Stellest'in H.A.L.T. tasarımında 9 mm'lik net merkezin çevresinde 11 eş merkezli halka vardır ve bu halkalarda toplam 1.021 mikromercek birbirine bitişik dizilir. Essilor'a göre mikromercekler camın ön yüzeyindedir, çocuğun reçetesi ise arka yüzeye işlenir. Belirleyici fark mikromerceklerin "yüksek asferik" olmasıdır: her mercek ışığı tek bir noktaya değil, retinanın önünde derinliği olan bir bölgeye dağıtır. Her halkadaki merceklerin geometrisi farklıdır. Wenzhou'daki çalışmada aynı düzenin daha az asferik bir versiyonu da denendi; yüksek asferik versiyon daha güçlü etki gösterdi. Bu sonuç, sinyalin tek bir düzlemden çok bir hacme yayılmasının işe yaradığı fikrini destekler.

Bu iki yaklaşımın gündelik görüşe etkisi küçüktür ama sıfır değildir. Çocuk başını çevirmeden göz ucuyla yana baktığında görüntü, segment ya da mercek bölgesinden geçtiği için biraz daha yumuşak algılanabilir. Bu tasarımın gereğidir, bir kusur değildir. Çoğu çocuk birkaç gün içinde, bakmak istediği yöne başını çevirerek camın merkezini kullanmaya kendiliğinden alışır.

Klinik çalışmalar ne söylüyor?

İki camın da dayanağı, Çin'de 8–13 yaş arası çocuklarla yapılan iki yıllık randomize çalışmalardır. Sayılar şöyle:

Bu tabloyu okurken iki şeye dikkat edin:

• Yüzdeler doğrudan kıyaslanamaz. Stellest çalışmasındaki kontrol grubunda miyopi iki yılda −1,46 D ilerlemiş, MiYOSMART çalışmasındakinde −0,85 D. Hızlı ilerleyen bir grupta aynı yüzde, milimetre olarak daha büyük bir farka denk gelir. Farklı şehirlerde, farklı yıllarda, farklı çocuklarla yapılmış iki çalışmanın yüzdelerini yan yana koyup kazanan seçmek yanıltıcıdır.
• Takma süresi sonucu değiştiriyor. Stellest çalışmasında camı günde en az 12 saat takan çocuklar, daha az takanlardan belirgin biçimde daha iyi sonuç aldı. MiYOSMART çalışmasında çocuklar camı ortalama 15,5 saat taktı. Ortak ders şu: bu camlar okul gözlüğü değil, gün boyu gözlüğüdür.

Uzun dönem: altı yıl sonra ne oluyor?

MiYOSMART için en uzun hakemli veri altı yıllıktır. İlk çalışmadaki çocukların bir bölümü altı yıl boyunca izlendi (Lam ve ark., Scientific Reports, 2023). Camı altı yıl kesintisiz kullanan 36 çocukta ilk üç yıldaki ve son üç yıldaki ilerleme benzer kaldı; yani etki zamanla kaybolmadı. Camı bırakan çocuklarda "geri tepme", yani ilerlemenin birden hızlanması görülmedi. Grupların küçük olduğunu da not etmek gerekir. Essilor kataloğu da Stellest için altı yıllık klinik takibe atıf yapar. Stellest, Eylül 2025'te ABD Gıda ve İlaç Dairesi'nden (FDA) 6–12 yaş arası miyop çocuklarda miyopi ilerlemesini yavaşlatma amacıyla pazar izni alan ilk gözlük camı oldu.

Doğrudan karşılaştırmalar

İki camı aynı çalışmada karşılaştıran yayınlar şimdilik geriye dönük ya da gözlemsel çalışmalardır:

• Çin'de yapılan ve 2023'te Scientific Reports'ta yayımlanan geriye dönük bir karşılaştırma, bir yılda Stellest grubunda yaklaşık 0,29 D daha az ilerleme bildirdi.
• Avrupa'da 146 çocukla yapılan geriye dönük bir çalışma, iki camı iki yılda numara ve göz boyu açısından pratikte eşdeğer buldu.
• Fransa'da 1.500 civarında optisyenden toplanan, 2.542 çocuğu kapsayan gözlemsel bir kohortta iki cam arasında istatistiksel bir fark bulundu; ancak bu fark klinik olarak anlamlı görülmeyecek kadar küçüktü.

Geriye dönük çalışmalarda hangi çocuğa hangi camın verildiği rastgele değildir; yaş, başlangıç numarası ve takma alışkanlığı sonucu etkiler. Bu nedenle bugünkü kanıtı şöyle özetlemek doğru olur: iki cam da tek odaklı cama göre açık bir yavaşlama sağlar, aralarındaki fark varsa bile küçüktür. Tek tek sonuçlar ise kişiden kişiye değişir; bazı çocuklarda bu camlarla da ilerleme sürer. Takibin önemi buradan gelir.

Yeni nesiller: MiYOSMART iQ ve Stellest 2.0

İki üretici de ilk tasarımı geliştirdi. Mağazada artık iki cam ailesi var:

MiYOSMART iQ'nun net merkezi daha küçüktür. Çocuğun camın merkezini kullanmayı öğrenmesi bu yüzden daha da önemlidir ve merkezleme hatasına toleransı daha azdır. Stellest 2.0'ın 75 mm'ye çıkan çapı ise daha geniş çerçevelerde de camın kenarına kadar tasarımın korunmasını sağlar. Yeni nesillerin uzun dönem verisi ilk nesillere göre daha kısadır; göz hekiminiz hangisini önerirse, ölçüm ve montaj tarafında aynı titizlikle hazırlarız.

Alışma ve günlük kullanım

MiYOSMART çalışmasında bazı çocuklar ilk günlerde orta çevrede hafif bir bulanıklık fark etti ve birkaç gün içinde alıştı. Çift görme, baş dönmesi ve baş ağrısı nadir kaldı. Essilor, Stellest için bir hafta içinde adaptasyon bildirir; FDA'nın değerlendirmesinde de bildirilen yan etkiler bulanıklık ve ışık çevresinde hale gibi görsel rahatsızlıklardı, ciddi bir yan etki bildirilmedi. Mağazamızdaki deneyim de bu yönde: çocuklar genellikle yetişkinlerden hızlı alışır.

İlk iki haftada ailelere şunları söylüyoruz:

• Camı sabah kalkınca takıp yatarken çıkarın. Yalnızca okulda ya da yalnızca ekran başında takılan bir cam yarım etki verir.
• Evde "rahat" diye eski tek odaklı gözlüğü kullanmayın. Eski gözlük yedekte kalsın, gün içinde dönüşümlü takılmasın.
• Çocuğunuza yana göz ucuyla değil, başını çevirerek bakmasını hatırlatın. Tahtayı, kitabı ve ekranı camın merkezinden görmesi gerekir.
• Spor için kayışlı ya da sporlu bir çerçeve düşünün; düşmeyen gözlük takılan gözlüktür.
• Açık havada vakit geçirmeyi ihmal etmeyin. Uluslararası Miyopi Enstitüsü (IMI), çocukların her gün açık havada zaman geçirmesini miyopi açısından önerir; gözlük bu alışkanlığın yerine geçmez.

Optisyen tarafı: merkezleme ve çerçeve neden bu kadar önemli?

İki camın en hassas noktası ortadaki net bölgedir. Yaklaşık 9 mm'lik bir alan, yani bir parmak ucu kadar. Göz bebeği bu alanın tam ortasına düşmezse çocuk düz bakarken segment ya da mercek bölgesinden bakar, görüntüsü yumuşar ve gözlüğü takmak istemez. Yetişkin camında fark edilmeyecek 2–3 milimetrelik bir kayma, bu camlarda doğrudan şikâyete dönüşür.

Bu yüzden Ayhan Optik'te miyopi kontrol camında şunlara dikkat ederiz:

• Ölçüm seçilen çerçeveyle yapılır. Göz bebeği mesafesi ve montaj yüksekliği, çerçeve çocuğun yüzüne ayarlandıktan sonra ZEISS VISUFIT 1000 ile dijital olarak ölçülür. Çocuklar ölçüm sırasında kıpırdar; dijital ölçüm bu hatayı azaltır.
• Çerçeve yüze oturmalı. Burundan kayan bir çerçevede çocuk camın üst bölümünden, yani segment alanından bakar. Ayarlanabilir burun pedi ya da çocuğun burun köküne uyan bir köprü, yeterli dikey yükseklik ve kulak arkasını saran sap tercih ederiz.
• Çerçeve büyük olmamalı. Göz bebekleri çerçeve kutusunun ortasına yakın düşmeli. Moda diye seçilen geniş çerçeve camın merkezini göz bebeğinden uzaklaştırır ve gereken çapı büyütür. Stellest'in ilk neslinde çap 70 mm'de biter; MiYOSMART ve Stellest 2.0 75 mm'ye kadar çıkar.
• Teslimde kontrol. Çocuk gözlüğü taktığında uzağa ve yakına bakışını, başını çevirişini birlikte izler, gerekiyorsa sapı ve pedleri yeniden ayarlarız.
• Kontrol ayarları. Çocuk büyür, gözlük gevşer, sap eğilir. Birkaç ayda bir ayar için uğramanız merkezlemenin korunmasını sağlar.

Ölçüm ve montaj sürecimizin ayrıntısını Teknolojimiz sayfasında anlattık.

Hangi durumda hangisi öne çıkar?

Göz hekiminiz belirli bir cam yazdıysa ona uyun. Hekim seçimi size bıraktıysa, mağazada en sık karşılaştığımız durumlar şunlar:

Tablo seçimi kolaylaştırmak içindir; tanı, reçete ve miyopi yönetimi kararı göz hekimine aittir.

Ankara'da MiYOSMART ve Stellest

Ayhan Optik, HOYA ve Essilor'un yetkili satıcısıdır; MiYOSMART, MiYOSMART iQ, Stellest, Stellest 2.0 ve Stellest güneş camlarını yetkili kanaldan sağlarız. Göz hekiminizin reçetesiyle Yenimahalle mağazamıza gelebilirsiniz; çocuğunuzla birlikte çerçeveyi seçer, ölçümü yapar, iki cam arasındaki pratik farkları reçetesi üzerinden konuşuruz. Çocuk çerçevelerine çocuk gözlüğü sayfamızdan, miyopi kontrol camlarının genel tanıtımına miyopi kontrol camı sayfamızdan bakabilirsiniz. Üç markanın camlarını ZEISS MyoCare ile birlikte görmek isterseniz miyopi kontrol camlarının karşılaştırması yazımızı, ailelerin sık sorduğu soruları da ebeveynler için miyopi kontrol camı rehberimizi okuyabilirsiniz.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve reçete için göz hekiminize danışın; miyopi kontrol camının kullanımı ve kontrollerin sıklığı göz hekiminizin önerisiyle belirlenir.

Kaynaklar: Lam CSY ve ark. Defocus Incorporated Multiple Segments (DIMS) spectacle lenses slow myopia progression: a 2-year randomised clinical trial. Br J Ophthalmol. 2020;104:363–368 · Bao J ve ark. Spectacle lenses with aspherical lenslets for myopia control vs single-vision spectacle lenses: a randomized clinical trial. JAMA Ophthalmol. 2022;140(5):472–478 · Lam CSY ve ark. Long-term myopia control effect and safety in children wearing DIMS spectacle lenses for 6 years. Sci Rep. 2023;13:5475 · Comparing the effects of highly aspherical lenslets versus defocus incorporated multiple segment spectacle lenses on myopia control. Sci Rep. 2023 · Raveendran RN ve ark. Transl Vis Sci Technol. 2025 · ABD FDA, Essilor Stellest De Novo pazar izni, Eylül 2025 · HOYA ve Essilor ürün katalogları.